Gespreksgroep 10 maart 2019

Gespreksgroep 10 maart 2019
Datum
10 maart
Tijd
10:00 - 11:00 uur
Locatie
Sommelsdijk

De gespreksgroep op 10 maart 2019 wordt geleid door de heer Bram Schrier.

De 40 dagentijd is begonnen. De sobere soepmaaltijden beginnen aanstaande dinsdag. Volgende week hopen we in onze kerk dhr. Scholl te ontvangen. De vorige keer zijn we begonnen om het boek Spelen met grenzen te gaan bespreken.

In Spelen met grenzen  schrijven 17 remonstrantse theologen over hun benadering van spelen met grenzen.  Het begrip contrastervaring, ook wel grenservaring zoals uitgewerkt in het boek  voor Joseph en zijn vrienden vormt daarbij de aanleiding.


Vandaag het vervolg van het gesprek van 24 februari 2019.

Liturgie

– Lied B 10

– Aansteken Paaskaars

– Antwoordlied

    Tot U, Heer is ons hart gericht.

Hier zijn wij open voor uw licht.

Gij geeft ons kracht tot stilte en strijd.

Kom tot ons, eeuw’ge, in de tijd. Amen

– Koffie en gesprek

De stukjes die door de theologen voor dit boek geschreven zijn, zijn in delen opgedeeld:

  1. Achtergronden
  2. Autobiografische bijdragen
  3. Spelen en rituelen

In deel 1:- Achtergronden-  komt eerst Christa Anbeek aan het woord in het hoofdstuk Spelen met de achtergronden.

Na haar volgen in dit deel nog 4 schrijvers; Peter Nissen, Koen Holzapffel, Pieter Korbee en Heine Siebrand. In deel 2: -Autobiografische bijdragen-  komen 7 schrijvers aan het woord en in deel 3: -Spelen en rituelen- nog 4 schrijvers.

Vandaag Peter Nissen die ons in het kader van spelen met grenzen meeneemt naar iemand die hem aanspreekt; Paul Tillich.

Een korte samenvatting: Tillich was, een Duits-Amerikaanse theoloog’. Hij nam in 1962 de prestigieuze vredesprijs van de Duitse boekhandel in ontvangst. Hij hield toen een toespraak waarin hij terugkeek op zijn leven en de belangrijke rol die grenzen daarin gespeeld hadden.’ Auf der Grenze’ heette zijn toespraak, later uitgewerkt in een boekje.  Leven op de grens, bijna altijd staan tussen twee bestaansmogelijkheden , zonder in één van die twee echt thuis te zijn, soms met het gevoel nergens bij te horen maakt het leven niet altijd makkelijk, maar is voor het denken vruchtbaar. Het denken veronderstelt namelijk een openheid naar andere mogelijkheden. De grens  en niet het middelpunt is precies door de openheid naar andere mogelijkheden het eigenlijke punt waar we kennis en inzicht ervaren. Peter Nissen schetst in grote lijnen het levensverhaal van Tillich om duidelijk te maken hoe de metafoor van de grens op een leven kan uitwerken. Tillich, geboren in een kleine Pruisische stad, nu Pools gebied had een Pruisische vader en een Rijnlandse moeder. Daarmee stond hij bij zijn geboorte al op de grens van twee temperamenten. de ernst en het plichtsbesef, het autoriteitsgevoel en speculatieve zwaarmoedigheid van zijn vader en de levensvreugde, de beweeglijkheid, de zinnelijkheid en ook het gevoel van democratie van zijn moeder. Zijn moeder overleed jong. Zijn vader kreeg daardoor langer invloed op Tillich. Zijn vader was overigens een luthers predikant, later zelfs een soort bisschop.  In de plattelandsomgeving in zijn jeugd waren zijn vriendjes voornamelijk afkomstig uit de arbeidersklasse en zelf behoorde hij door het ambt van zijn vader bij de bevoorrechte klasse. Ook in dit opzicht leefde hij op de grens. Het leverde Tillich een sterk sociaal bewustzijn op. Levend op de grens passeer je vaak de grens en makkelijker andere grenzen. Tillich verhuisde toen zijn vader een belangrijker functie kreeg naar Berlijn.  en ging daar theologie en filosofie studeren. In zijn studie was hij dus ook een grensganger tussen theologie en filosofie.

Tillich werd luthers predikant, werkte in de eerste wereldoorlog aan het westelijk front als legeraalmoezenier en werkte aan de universiteit al hoogleraar filosofie en theologie. Zijn stellingname tegen het nationaalsocialisme leidde tot een beroepsverbod. Hij was de eerste niet-joodse wetenschapper die dat overkwam. Op; uitnodiging van de invloedrijke Amerikaanse theoloog Reinhold Niebuhr, die Tillich kende  ging Tillich naar de VS om daar te werken. Tillich overleed daar na een leven als hoogleraar theologie in New York in 1965.

Grenservaringen in letterlijke en figuurlijke zin tekenden Tillichs leven.  Peter Nissen, in Limburg, vlak bij de grens geboren, met een Limburgse moeder en een Gelderse vader, afkomstig uit een arbeiders gezin,  geboren in een dorp, woont nu in de stad en verkeert er in intellectuele kringen. Nissen is theoloog en godsdienstwetenschapper aan de Nijmeegse Universiteit, opgegroeid en groot geworden in het rijke Roomse leven maar enkele jaren terug Remonstrant (vriend) geworden en is intussen Remonstrants predikant. Hij herkent veel in Tillichs leven en de gevoelens die het leven op de grens op kan roepen. De nadelen er van, maar ook de voordelen.

Religie ontstaat ook op de grens. De grens van het menselijk bestaan en de mogelijkheid van wat er aan de andere kant van die grens kan zijn.

Op de grens ontdek je wie je bent. Spreekt ons dat aan, herkennen we dat in ons eigen leven?

Er speelt zich veel af op grensgebieden, er kan veel ontstaan. Wat voor voorbeelden kennen wij?

Is Jezus mede hierdoor een belangrijk voorbeeld? Ontmoeten wij daar God?

– Tussentijds:  H 11

– Gebed  Severien Bouman p27

-Zegen God de nabije, zegen ons en behoedt ons  op al onze wegen.

Wees met ons als licht op de dag, als vuur in de nacht, als een wolk die beschermt tegen hitte. Wees vol zorg om ons en sla vleugelen van liefde om ons heen.

Laten we op weg gaan, want deze God, onze God, Zij is vrede.

Amen

 

 

Agenda