31 mei 2021

Ruimte voor God

Zomer, tijd voor vakantie. ‘Even iets anders.’ Verandering van omgeving. Al geldt dat nog niet voor iedereen. Toch voorzichtig zijn, nog niet alles mag weer. Maar we kunnen meer bewegen, al is het nog beperkt en wat onwennig.

 Wonderlijk wat een andere omgeving met een mens kan doen. Even uit je routines, je gebruikelijke loopjes, bekende patronen. Een andere omgeving verruimt je blik. Alleen al naar een andere bakker, slager of supermarkt: het verfrist. Voor wie nog niet weg wil of kan: ga eens een dorp verder voor de dagelijkse boodschappen. Om van binnen ruimte maken. Ruimte van binnen begint vaak buiten.

Er op uit gaan

Door erop uit te gaan –met vakantie of op reis– kun je zomaar kanten van jezelf ontdekken die je niet kende. ‘Ik wist niet dat ik dat zo leuk zou vinden.’ Interesses ontstaan, inzichten groeien. Zo kwam ik er op m’n 21e achter hoe kunst en cultuur me boeit en kan raken. Dat was in Florence – de volgende jaren naar Griekenland en Egypte, de kunsthistorie riep! Om uiteindelijk af te studeren in het monumentenrecht. Buiten, in contact met anderen, in andere culturen, leer je jezelf beter kennen en verdiept je leven zich.

In beweging komen

Contact met het andere, het Andere zo u wilt, overkomt je ook vaak buiten, wandelend of fietsend. Het gebeurt me vaak dat ik op de fiets naar de Jumbo ineens iets door heb, of weet hoe ik iets moet oplossen. Je zit vast, komt in beweging, gaat naar buiten – en het stroomt weer van binnen. Van een lampje dat gaat branden tot belevenissen die je je leven bijblijven, zoals eenheidservaringen. Die laatste verhalen beginnen overigens vaak in de bergen. Misschien is het de luchtdruk, het zuurstofgehalte?

Verbonden zijn

Jaren geleden had ik zo’n ervaring, het was op 3000 meter hoogte. En geestig genoeg een week later weer, maar nu in de Haagse Konmar – in zo’n eindeloze, zaterdagse rij voor de kassa. Wat ik ervan leerde: om je verbonden te voelen met iedereen en alles hoef je niet op een bergtop te gaan zitten. Achter een winkelwagentje kan het je ook gebeuren. De clou is dat je je overgeeft. En ook dat klinkt nog te actief. Beter: nergens op uit bent. Je laat verrassen. Maar zelfs dat klinkt als: Verras me! Ook te doelgericht. Het is meer als in wegdromen: je let niet op, je weet even niet meer waar je bent, je komt in een andere ruimte. En ja, dat overkomt je wel eerder op vakantie of in het weekend, dan doordeweeks met een drukke agenda.

Stilte en rust

Spinalonga

Een jaar of tien geleden was ik met vakantie op Kreta. Vlak voor kust ligt Spinalonga, een voormalige leprakolonie. Het is een toeristische trekpleister, gekmakend druk, zeker in het hoogseizoen. Het was ooit een Venetiaans fort. De leprozen huisden daar in een soort grotten, afgesloten van de wereld – in quarantaine, niet een of twee weken, maar vaak voor de rest van hun leven. Ik ben zo’n grot binnengekropen en gaan zitten. Wat een stilte, wat een rust. Even niemand om me heen. Het enige wat ik zag was stralend licht, dat binnenstroomde door de smalle ingang. Echt vakantie. Geen zin om daar weg te gaan.

‘Vacare’, leeg zijn

Het woord vakantie vindt zijn oorsprong is het Latijnse ‘vacare’. Het betekent leeg zijn, en ook vrij zijn (vergelijk: vacant). Vakantie is vrije tijd, een lege agenda – een lege, vrije ruimte. Ruimte die je nog kunt invullen, of niet. Ruimte waarin niets hoeft – en alles mag. Ruimte die je misschien altijd wel zou willen voelen – en nu jezelf mag gunnen. In die ruimte, in dat niets, kan iets tevoorschijn komen, iets ontstaan. In die ruimte kun je even los komen van de wereld – met zijn gewoontes en gebruiken. Het goede nieuws is: je hoeft er niet voor in isolatie, en ook niet melaats te worden. Alleen maar tot je door laten dringen: Het is zomer, het is vakantie!

 God overkomt je

Nu vraagt u zich misschien af: waar is God dan, in de zomer? Of heeft Hij dan ook vakantie? Mocht u God zoeken deze zomer, dan is ‘vacant’ –leeg zijn, je vrij voelen– de aan te raden ‘staat van zijn’. Dat zit zo: God laat zich niet zo makkelijk vinden. Daarom heeft God zoeken ook niet zoveel zin. God laat zich niet organiseren, God is er niet op bestelling – God vind je niet via booking.com. God valt niet te regelen, God overkomt je. Als je geluk hebt kun je God ‘zomaar, ineens’ ervaren. Het helpt wel wanneer je er voor open staat – vacant bent. Een fijne zomer, en een goede vakantie!

André Meiresonne

Gerelateerd